Steengrill of bakplaat bij gourmetten: wat bakt beter?
Steengrill of bakplaat bij gourmetten? Steen bakt zonder vet en gelijkmatiger, metaal reageert sneller. Wat dat betekent voor je avond en je schoonmaak.
Door Redactie GewoonGoedKoken · Bijgewerkt op 2026-08-27
Bij gourmetstellen is het plaattype de enige keuze die het eten zelf verandert. Alle andere verschillen, het aantal pannetjes, het snoer, de afzuiging, gaan over gemak. Het bakoppervlak gaat over hoe je vlees eruitkomt.
Het verschil in één alinea
Een metalen plaat met antiaanbaklaag is dun. Hij warmt snel op, reageert snel op de thermostaat, en als iets te hard gaat schuif je het naar de rand waar het koeler is.
Natuursteen is dik en zwaar. Hij warmt langzaam op, maar als hij heet is houdt hij die warmte vast en geeft die gelijkmatig af. Daardoor zakt de temperatuur niet in als je een koud stuk vlees erop legt, en dat is precies waarom vlees op steen dichtschroeit in plaats van gaat sudderen in zijn eigen vocht.
Dat is het hele verschil, en er volgt alles uit.
Wanneer steen beter is
Bij vlees dat moet dichtschroeien. Leg je een koud stukje biefstuk op een dunne metalen plaat, dan zakt de plaattemperatuur op die plek in. Het vlees laat vocht los en gaat koken in plaats van bakken, en dan wordt het grijs en taai. Op steen gebeurt dat minder omdat de massa de warmte vasthoudt.
Bij een volle plaat. Hetzelfde effect, maar sterker: acht mensen die tegelijk vlees opleggen koelen een metalen plaat merkbaar af. Steen trekt zich daar minder van aan.
Als je zonder vet wilt bakken. Dat kan op een goed voorgewarmde steen. Of je het ook wílt is een andere vraag, want vet doet ook iets voor de smaak.
Wanneer metaal beter is
Bij alles wat niet vlees is. Eieren, pannenkoekjes, beslag, champignons: die willen een glad, dicht oppervlak. Op poreus natuursteen loopt beslag uit en trekt het er deels in, en dat is achteraf een klus.
Als je snel wilt beginnen. Metaal is in een paar minuten warm. Steen niet, en dat is geen klein verschil: je moet het stel aanzetten voordat de tafel gedekt is.
Als je de temperatuur wilt kunnen bijstellen. Hier zit een valkuil die wij bij het vergelijken tegenkwamen. Van de stellen die wij bekeken is het stel met de mooiste natuurstenen plaat juist het enige waarbij het specificatieveld temperatuur instellingen op Nee staat. Dat is een ongelukkige combinatie: steen die te heet wordt kun je niet terugdraaien, en na uitzetten is hij tien minuten later nog steeds heet. Bij metaal is dat minder erg omdat het snel meebeweegt.
De omkeerbare plaat: het praktische compromis
De meeste stellen lossen dit op met een omkeerbare metalen plaat: geribbeld aan de ene kant voor grillstrepen op vlees, glad aan de andere kant voor eieren en pannenkoekjes. Dat is geen steen, maar het dekt wel de twee dingen die je op een gourmetavond werkelijk doet.
Let op het verschil tussen omkeerbaar en verwisselbaar. Omkeerbaar is één plaat met twee kanten. Verwisselbaar zijn twee losse platen, en dat is wat je nodig hebt als er ook natuursteen bij moet.
Wat het niet bepaalt: het schoonmaken
Het is verleidelijk te denken dat steen moeilijker schoon te maken is dan metaal. Dat is niet wat de specificaties laten zien. Of een plaat in de vaatwasser mag, staat volledig los van het materiaal: wij vonden een steengrill waarvan de platen níet vaatwasserbestendig zijn en een metalen plaat waarvan dat wel mag, en ook een stel met natuursteen waarvan de platen wél in de vaatwasser mogen.
Dat veld is dus een aparte controle bij het kopen, en hij staat zelden in de verkooptekst. Na een avond met gesmolten kaas en vet vlees is het het verschil tussen een vaatwasser inladen en een kwartier schrobben.
Zo kies je
- Alleen vlees, sausjes, en je wilt geen gedoe: metalen plaat, bij voorkeur omkeerbaar. Dat is de standaard en het is voor de meeste mensen de juiste keuze.
- Vlees én eieren, pannenkoekjes, groenten: omkeerbare metalen plaat. De gladde kant is hier het punt.
- Je vindt het bakken zelf het leuke deel en je wil dichtschroeien zonder vet: natuursteen, en dan bij voorkeur een stel met verwisselbare platen zodat je de metalen plaat ook nog hebt.
- In alle gevallen: controleer eerst of de platen in de vaatwasser mogen.
De korte versie
Steen bakt gelijkmatiger en schroeit beter dicht omdat er massa in zit; metaal is sneller en reageert beter, en is beter voor alles wat niet vlees is. De meeste stellen bieden een omkeerbare metalen plaat en dat dekt voor de meeste mensen de lading. Wil je steen, kijk dan of het stel verwisselbare platen heeft en of de temperatuur instelbaar is, want juist bij steen wil je kunnen terugregelen. En controleer los van het materiaal of de platen in de vaatwasser mogen. Welke stellen welke plaat hebben, staat in de categorie gourmetten en raclette.
Veelgestelde vragen
- Wat is een steengrill precies?
- Een dikke plaat van natuursteen in plaats van een metalen plaat met antiaanbaklaag. De steen wordt heet en houdt die warmte lang vast, en daardoor kun je erop bakken zonder olie of boter. Het is dus geen extra functie maar een ander bakoppervlak op hetzelfde apparaat.
- Bak je op steen echt zonder vet?
- Dat is het idee en bij een goed voorgewarmde steen werkt het ook: de poriën van de steen en de hoge oppervlaktetemperatuur zorgen dat vlees dichtschroeit in plaats van vastplakt. In de praktijk voegen veel mensen alsnog een beetje vet toe voor de smaak. Zonder vet betekent hier dus dat het kan, niet dat het moet.
- Hoe lang moet natuursteen voorwarmen?
- Aanzienlijk langer dan metaal, omdat er veel meer massa op temperatuur moet komen. Fabrikanten geven daar in de specificaties geen tijd voor op en wij hebben het niet gemeten, dus we noemen geen minutenaantal. De praktische regel: zet het stel aan voordat de gasten aan tafel gaan, niet als ze al zitten.
- Welke is makkelijker schoon te maken?
- Dat hangt niet af van steen of metaal maar van of de plaat in de vaatwasser mag, en dat verschilt per model. Van de stellen die wij bekeken mogen de platen bij sommige wel en bij andere niet, en dat staat los van het materiaal: er is een steengrill die niet vaatwasserbestendig is en een metalen plaat die dat wel is. Kijk dus naar het specificatieveld en niet naar het materiaal.
- Kun je op steen ook pannenkoekjes of eieren bakken?
- Minder goed dan op een gladde metalen plaat. Beslag en ei lopen uit over een poreus oppervlak en trekken er deels in, en dat krijg je er lastiger af. Voor eieren, pannenkoekjes en champignons is een gladde plaat praktischer. Daarom hebben veel stellen een omkeerbare plaat met een geribbelde en een gladde kant.
- Is een steengrill de meerprijs waard?
- Alleen als je hem gebruikt. Van de stellen die wij bekeken kost een stel met echte natuursteen voor tien personen ongeveer het dubbele van een stel met een metalen plaat voor evenveel personen. Er is ook een budgetstel met steen voor acht personen, maar daarvan mogen de platen niet in de vaatwasser. Ga je alleen vlees bakken met sausjes erbij, dan koop je met steen een plaat die in de kast blijft liggen.
Bronnen
Deze pagina bevat affiliatelinks. Als je via zo'n link iets koopt, ontvangen wij mogelijk een kleine commissie. Jij betaalt hierdoor niets extra. De opbrengsten helpen ons om GewoonGoedKoken te onderhouden en nieuwe koopgidsen te maken.