Wat betekent PFAS-vrij bij pannen echt?

PFAS-vrij bij pannen betekent dat de antiaanbaklaag of het materiaal is gemaakt zonder PFAS. Dat is niet hetzelfde als "PFOA-vrij": een PFOA-vrije pan kan nog steeds een PTFE-coating hebben, en PTFE valt óók onder PFAS. Hieronder leggen we nuchter uit wat de term wel en niet zegt, en hoe je een echt PFAS-vrije pan herkent.

Wat zijn PFAS eigenlijk?

PFAS is geen enkele stof, maar een verzamelnaam voor een grote groep verwante stoffen (poly- en perfluoralkylstoffen). Ze worden gebruikt omdat ze water, vet en hitte goed weerstaan. Precies daarom zit er vaak een PFAS-stof in een antiaanbaklaag.

De bekendste PFAS-stof in pannen is PTFE, beter bekend onder de merknaam Teflon. Een klassieke antiaanbakpan heeft dus meestal een PFAS-laag, ook als het merk dat niet met zoveel woorden zegt.

Waarom is PFOA-vrij niet hetzelfde als PFAS-vrij?

Dit is de plek waar veel mensen in de war raken. Kort gezegd:

PFOA is één specifieke stof die vroeger bij de productie werd gebruikt. Sinds 2020 mag die in de EU niet meer.
PTFE is de coating zelf, en die is nog gewoon toegestaan.

Een pan met de tekst "PFOA-vrij" zegt dus alleen iets over die ene verboden stof. De coating kan nog steeds PTFE zijn, en dan is de pan wel PFOA-vrij, maar niet PFAS-vrij. Alleen "PFAS-vrij" zegt iets over de hele groep.

Welke pannen zijn echt PFAS-vrij?

Grofweg zijn er twee routes zonder PFAS in de laag:

Een pan met een keramische coating. Die coating wordt gemaakt via een sol-gel-proces op basis van zand en silicium, zonder PFAS. GreenPan noemt zijn variant bijvoorbeeld Thermolon.
Een pan zonder coating. Denk aan onbewerkt roestvrij staal, gietijzer of plaatstaal (carbon steel). Geen coating betekent ook geen PFAS-laag die kan slijten.

Let op één ding: "PFAS-vrij" zegt iets over de stoffen in de laag, niet automatisch over hoe makkelijk je pan loslaat of hoelang hij meegaat. Een keramische coating blijft bijvoorbeeld een slijtdeel dat na verloop van tijd minder goed loslaat.

Hoe herken je een PFAS-vrije pan?

Zoek specifiek naar het woord "PFAS-vrij" op de verpakking of productpagina. Staat er alleen "antiaanbaklaag", of zie je woorden als PTFE, Teflon of Greblon, dan is de kans groot dat er wél PFAS in zit.

Twijfel je? Dan is een pan zonder coating de meest zekere route. Bij onbewerkt roestvrij staal of gietijzer hoef je je geen zorgen te maken over de coating, simpelweg omdat die er niet is.

Is een pan met PFAS eigenlijk schadelijk?

Hier is nuance op zijn plaats. Volgens de Rijksoverheid geeft een pan met een PTFE-laag bij normaal gebruik geen gezondheidsrisico, en de hoeveelheden die je binnenkrijgt zijn klein. Het advies is vooral: verhit de pan niet leeg en niet extreem heet. Boven ongeveer 260 graden begint de laag af te breken, en bij nog hogere temperaturen kunnen er dampen vrijkomen. Bij normaal koken haal je die temperaturen zelden.

Wil je het zekere voor het onzekere nemen, dan is een PFAS-vrije pan een logische keuze. Het RIVM noemt PFAS-vrije alternatieven ook als optie voor wie zich er zorgen over maakt. Het is dus geen "moet", maar een bewuste voorkeur.

Welke pan past bij jou?

Kies je bewust voor PFAS-vrij, dan komt het neer op twee smaken. Wil je de makkelijke antiaanbak houden, dan is een keramische pan zoals de GreenPan een nette route. Zoek je iets voor de lange termijn zonder coating die kan slijten, dan is roestvrij staal zoals de BK Q-linair Master een degelijke keuze. Beide zijn geschikt voor inductie.

Bekijk actuele prijs· ± € 179,00 Bekijk actuele prijs· ± € 199,00

Wil je verder vergelijken, kijk dan in onze gids PFAS-vrije pan: waar moet je op letten?. De actuele prijs vind je steeds op de productpagina.

Eindadvies

PFAS-vrij betekent dat er geen PFAS in de coating of het materiaal zit, en dat is dus meer dan alleen "PFOA-vrij". Wil je zeker zijn, let dan op het woord "PFAS-vrij" en wees alert bij termen als PTFE en Teflon. Een klassieke antiaanbakpan is bij normaal gebruik volgens de Rijksoverheid niet schadelijk, maar wie bewust zonder PFAS wil koken, kiest voor een keramische pan of voor onbewerkt roestvrij staal of gietijzer. Kies de route die bij jouw manier van koken past.