Hoeveel onderhoud heeft een volautomatische koffiemachine?

Een volautomatische koffiemachine vraagt meer onderhoud dan de meeste andere manieren om thuis koffie te zetten, maar het meeste is klein en snel gedaan. Reken op een paar dagelijkse handelingen, ongeveer wekelijks de zetgroep schoonmaken en gemiddeld eens per drie maanden ontkalken. Hoeveel onderhoud een volautomatische koffiemachine precies kost, hangt vooral af van of je melk gebruikt en hoe hard je kraanwater is. Hieronder zetten we het dagelijkse, wekelijkse en periodieke onderhoud nuchter op een rij.

Welk onderhoud heeft een volautomaat nodig?

Kort samengevat komt het onderhoud neer op vier vaste ritmes:

• Dagelijks: lekbak en het bakje met koffiedik legen, en het melksysteem na gebruik doorspoelen.
• Wekelijks: de zetgroep afspoelen en het melksysteem grondiger reinigen.
• Maandelijks: koffievetten verwijderen met een reinigingstablet en de zetgroep goed schoonmaken.
• Periodiek: ontkalken, meestal ongeveer eens per drie maanden of wanneer de machine erom vraagt.

Het klinkt als veel, maar de dagelijkse en wekelijkse handelingen kosten je bij elkaar maar een paar minuten. Het echte werk zit in het ontkalken, en dat gebeurt maar een paar keer per jaar.

Dagelijks onderhoud: klein maar belangrijk

Het dagelijkse onderhoud is beperkt, maar wel de basis. Leeg de lekbak en het bakje met koffiedik als ze vol zijn en spoel ze even om. Zet je machine met melk, spoel dan het melksysteem na elke melkkoffie kort door met water.

Dit voorkomt de meeste problemen op de lange termijn. Melkresten die achterblijven, gaan namelijk snel ruiken en kunnen het systeem verstoppen. Door na elk gebruik even door te spoelen, houd je het melksysteem hygiënisch zonder veel moeite.

Let hier wel op: bijna alle volautomaten spoelen zichzelf automatisch even door bij het aan- en uitzetten. Dat is handig, maar het vervangt het grondig reinigen later in de week niet.

Wekelijks en maandelijks: de zetgroep en het melksysteem

De zetgroep is het hart van een volautomaat en komt elke dag in aanraking met koffie. Veel machines hebben een uitneembare zetgroep, onder andere die van Philips en Saeco. Die haal je eruit en spoel je ongeveer wekelijks af onder de kraan met lauw water, zonder afwasmiddel. Eens per maand maak je hem grondiger schoon.

Andere merken, zoals De'Longhi en Jura, hebben een vaste zetgroep die je niet zelf uit de machine haalt. Die reinig je met speciale reinigingstabletten via een programma op de machine. Kijk in de handleiding welk type jouw machine heeft.

Het melksysteem vraagt naast het dagelijkse doorspoelen ongeveer wekelijks een grondiger beurt. Bij losse onderdelen zoals een melkkan of melkslang maak je die schoon met een sopje, of in de vaatwasser als de fabrikant dat toestaat. Voor de rest van het systeem gebruik je meestal een speciaal melkreinigingsmiddel.

Ontkalken: hoe vaak en waarom

Ontkalken is het belangrijkste periodieke onderhoud. Gemiddeld is ongeveer eens per drie maanden voldoende, maar de exacte frequentie hangt af van hoeveel koffie je zet en hoe hard je kraanwater is. Hoe harder het water, hoe sneller er kalk ontstaat.

Ontkalken en reinigen zijn niet hetzelfde. Ontkalken verwijdert kalk uit de waterleidingen, reinigen verwijdert koffievetten en melkresten. Je hebt allebei nodig. De meeste volautomaten geven zelf een melding of laten een lampje branden zodra het tijd is om te ontkalken, dus je hoeft het niet zelf bij te houden.

Een ontkalkbeurt duurt bij veel machines ongeveer twintig tot dertig minuten. Je vult het waterreservoir met ontkalkvloeistof, start het programma en spoelt daarna grondig na. Het meeste doet de machine zelf; jij hoeft er alleen af en toe bij te zijn om water bij te vullen.

Scheelt een waterfilter in het onderhoud?

Ja, een waterfilter kan het ontkalken flink beperken. Zo'n filter houdt kalk tegen voordat het water in de machine komt, waardoor er minder kalkaanslag ontstaat en je dus minder vaak hoeft te ontkalken.

Een bekend voorbeeld is het AquaClean-filter van Philips. Volgens Philips hoef je met dit filter geplaatst pas na ongeveer 5000 kopjes te ontkalken, wat voor veel huishoudens neerkomt op ongeveer eens per anderhalf jaar. Je moet het filter zelf wel op tijd vervangen, meestal na een paar honderd kopjes, en dat kost weer wat extra.

Een waterfilter neemt het onderhoud dus niet helemaal weg, maar verschuift het. Je ontkalkt minder vaak, maar koopt en vervangt in ruil daarvoor filters. Voor wie ontkalken vervelend vindt, is dat vaak een prettige ruil.

Hoeveel tijd kost het onderhoud bij elkaar?

Voor de meeste huishoudens valt het in de praktijk mee. De dagelijkse handelingen kosten hooguit een paar minuten, het wekelijkse schoonmaken van de zetgroep en het melksysteem is een kwestie van tien minuten, en ontkalken doe je maar een paar keer per jaar.

Wat het onderhoud vooral bepaalt:

• Melk of niet: een machine die je alleen voor zwarte koffie gebruikt, is minder werk dan een machine met melksysteem.
• Waterhardheid: in een gebied met hard water ontkalk je vaker.
• Een waterfilter: dat verlengt de tijd tussen ontkalkbeurten.

Niet iedereen heeft evenveel onderhoud. Drink je vooral espresso zonder melk en gebruik je een filter, dan blijft het onderhoud beperkt. Maak je dagelijks meerdere cappuccino's, dan ben je vaker met het melksysteem bezig.

Welke volautomaat is onderhoudsarm?

Wil je het onderhoud zo klein mogelijk houden, dan helpen een waterfilter en een eenvoudig melksysteem. Een model als de Philips 3200 Serie EP3221/40 heeft een AquaClean-filter, waardoor je volgens Philips ongeveer eens per anderhalf jaar hoeft te ontkalken in plaats van elke paar maanden. De melk schuim je op met een klassiek stoompijpje, dat je met een korte stoomstoot en een doekje schoonhoudt.

De richtprijs ligt rond de € 329. De actuele prijs vind je op de productpagina.

Bekijk actuele prijs· ± € 329,00

Wil je breder vergelijken, kijk dan ook naar ons overzicht van de beste volautomatische koffiemachines. Twijfel je nog tussen een volautomaat en zelf opschuimen, lees dan onze uitleg over het verschil tussen een stoompijpje en een melkreservoir.

Eindadvies

Een volautomatische koffiemachine heeft echt onderhoud nodig, maar het is vooral een kwestie van kleine, vaste handelingen: dagelijks even legen en doorspoelen, wekelijks de zetgroep en het melksysteem schoonmaken en een paar keer per jaar ontkalken. Het meeste kost weinig tijd en de machine helpt je met meldingen. Gebruik je vooral zwarte koffie en plaats je een waterfilter, dan houd je het onderhoud beperkt. Wil je zo min mogelijk gedoe met ontkalken, dan is een volautomaat met AquaClean-filter zoals de Philips 3200 Serie een logische keuze.